11 orta

Wechselpräpositionen

Dəyişən söz önləri

Wechselpräpositionen — bunlar "dəyişən" söz önləridir, çünki bəzən Akkusativ, bəzən isə Dativ tələb edirlər. Hansını seçmək cümlədəki hərəkət və ya yer mənasından asılıdır.

Qızıl qayda:

9 Wechselpräposition

AlmanAzərbaycan
an-da/-də (yan), -a/-ə
aufüstündə, üstünə
hinterarxasında, arxasına
iniçində, içinə
nebenyanında, yanına
überüstündə (toxunmadan), üstünə
unteraltında, altına
vorqarşısında, qarşısına
zwischenarasında, arasına

Akkusativ vs Dativ — eyni cümlə, iki məna

Wohin? (Akk — hərəkət)Wo? (Dat — sabit)
Ich gehe in die Schule.
Məktəbə gedirəm.
Ich bin in der Schule.
Məktəbdəyəm.
Er stellt das Buch auf den Tisch.
O kitabı stolun üstünə qoyur.
Das Buch liegt auf dem Tisch.
Kitab stolun üstündədir.
Sie hängt das Bild an die Wand.
O şəkli divara asır.
Das Bild hängt an der Wand.
Şəkil divardadır.

"Stellen vs stehen", "legen vs liegen" — fel cütlükləri

Bəzi fellər cüt-cüt gəlir — biri qoymaq (hərəkət, Akk), digəri olmaq (vəziyyət, Dat):

Hərəkət (Akk)Vəziyyət (Dat)
stellen — şaquli qoymaqstehen — şaquli durmaq
legen — yatay qoymaqliegen — yatay yatmaq
setzen — oturtmaqsitzen — oturmaq
hängen (h. hat gehängt) — asmaqhängen (h. hat gehangen) — asılı qalmaq
Ich lege das Buch auf den Tisch. Mən kitabı stolun üstünə qoyuram. (yatay → legen + Akk)
Das Buch liegt auf dem Tisch. Kitab stolun üstündə yatır. (vəziyyət → liegen + Dat)

Birləşmiş formalar (Kontraktion)

Söz önü + artikl bəzən birləşir:

Açıq formaBirləşmiş
an demam
in demim
an dasans
in dasins
auf dasaufs
Ich gehe ins Kino. Kinoya gedirəm. (in + das = ins)
Wir sind am Bahnhof. Vağzaldayıq. (an + dem = am)

Praktik nümunələr

Die Katze sitzt unter dem Tisch. Pişik stolun altında oturur.
Sie geht hinter das Haus. O evin arxasına gedir.
Das Auto steht zwischen den Häusern. Maşın evlərin arasında durur.

Praktik test

  1. Ich gehe in ___ Park. (Wohin? → Akk) → den
  2. Wir sind in ___ Park. (Wo? → Dat) → dem
  3. Sie legt das Heft auf ___ Tisch. (Akk) → den
  4. Das Heft liegt auf ___ Tisch. (Dat) → dem
  5. Die Lampe hängt über ___ Bett. (Wo? → Dat) → dem
Geri ← 10. Dativ