Dativ — hərəkətin kimə və ya nəyə yönəldiyini göstərir.
Azərbaycancada yönlük halı (-a, -ə).
Sual:Wem? (kimə?) — bütün sirr buradadır. Nümunə: Mən qardaşıma kitab verirəm → Ich gebe meinem Bruder ein Buch.
Dativ artikllər
Cins
Müəyyən
Qeyri-müəyyən
İnkar
Maskulin
dem
einem
keinem
Feminin
der
einer
keiner
Neutral
dem
einem
keinem
Cəm
den +n
—
keinen +n
Cəmdə xüsusi qayda: Dativ cəmdə isimə -n əlavə olunur (əgər artıq -n və ya -s ilə bitmirsə). die Kinder → den Kindern die Frauen → den Frauen (artıq -n var) die Autos → den Autos (-s var)
Yadda saxlamaq üçün trick
Dativ sonluqlarını belə əzbərlə: “dem, der, dem, den” — bir kiçik şer kimi.
Yaxud: m – r – m – n (maskulin, feminin, neutral, cəm).
Dativ tələb edən tipik fellər
Bu fellər Dativ ilə işlənir:
helfen — kömək etmək (kimə?)
danken — təşəkkür etmək
antworten — cavab vermək
gehören — aid olmaq
gefallen — xoşa gəlmək
schmecken — dadmaq, ləzzətli gəlmək
passen — uyğun gəlmək
folgen — izləmək
glauben — inanmaq (insana)
gratulieren — təbrik etmək
İki obyektli fellər (geben tipi)
Bu fellərdə kimə (Dativ) + nəyi (Akkusativ) olur:
geben — vermək
schenken — hədiyyə etmək
zeigen — göstərmək
erklären — izah etmək
sagen — demək
schreiben — yazmaq
bringen — gətirmək
kaufen — almaq (kimə üçün)
Nümunələr
Ich helfe dem Mann.Mən kişiyə kömək edirəm.
Das Buch gehört der Frau.Kitab qadına aiddir.
Ich gebe dem Kind ein Eis.Mən uşağa bir dondurma verirəm. (uşağa = Dativ, dondurmanı = Akkusativ)
Wir danken den Lehrern.Müəllimlərə təşəkkür edirik. (cəm Dativ → -n)
Şəxs əvəzlikləri Dativdə
Nom.
Akk.
Dat.
Tərcümə (Dativ)
ich
mich
mir
mənə
du
dich
dir
sənə
er
ihn
ihm
ona (k)
sie
sie
ihr
ona (q)
es
es
ihm
ona (n)
wir
uns
uns
bizə
ihr
euch
euch
sizə
sie
sie
ihnen
onlara
Sie
Sie
Ihnen
Sizə (rəsmi)
Wie geht es dir?Necəsən? (söz-söz: sənə necə gedir?)
Das Buch gefällt mir.Kitab mənim xoşuma gəlir.
Dativ ilə işlənən söz önləri
Bu söz önlərindən sonra həmişə Dativ gəlir:
aus, bei, mit, nach, seit, von, zu, gegenüber
(yadda saxlamaq üçün şer: aus-bei-mit, nach-seit-von-zu)
aus — -dan/-dən (mənşə)
bei — yanında, evində
mit — ilə
nach — sonra, -a tərəf (şəhər/ölkə)
seit — -dən bəri
von — -dan, -dən (kimdən)
zu — -a tərəf (insana, məkana)
gegenüber — qarşısında
Ich komme aus der Türkei.Türkiyədənəm.
Er wohnt bei seinem Vater.O atasının yanında yaşayır.
Wir fahren mit dem Auto.Maşınla gedirik.
Wechselpräpositionen (dəyişən söz önləri)
Bu 9 söz önü hərəkət varsa Akkusativ, sabit yer varsa Dativ tələb edir:
an, auf, hinter, in, neben, über, unter, vor, zwischen
Sual
Hal
Nümunə
Wohin? (haraya?)
Akkusativ
Ich gehe in die Schule. (məktəbə gedirəm)
Wo? (harada?)
Dativ
Ich bin in der Schule. (məktəbdəyəm)
Yadda saxlama tricki: hərəkət/istiqamət → Akk (kimi/nəyi?). Sabit yer → Dat (kimə/nəyə → harada?).