17 orta

Reflexivverben

Refleksiv fellər

Reflexivverben — "özünə" və "özünü" mənalı fellərdir. Almancada bunlardan ÇOX işlənir — bəzilərinin Azərbaycancada müvafiqi yoxdur, sadəcə əzbərləmək lazımdır.

Quruluş: Fel + reflexiv əvəzlik (sich)
Lüğətdə həmişə "sich + fel" şəklində yazılır: sich freuen (sevinmək), sich erinnern (xatırlamaq).

Refleksiv əvəzliklər

Şəxsdən asılı olaraq dəyişir. İki növ var: Akkusativ və Dativ.

ŞəxsAkkusativDativ
ichmichmir
dudichdir
er/sie/essichsich
wirunsuns
ihreucheuch
sie/Siesichsich

Yalnız 3-cü şəxs və "Sie" formaları üçün sich işlədilir; qalanlarda adi şəxs əvəzlikləri.

Tipik refleksiv fellər (Akkusativ)

AlmanAzərbaycan
sich freuensevinmək
sich erinnern (an)xatırlamaq
sich treffengörüşmək
sich beeilentələsmək
sich entschuldigenüzr istəmək
sich vorstellentəqdim etmək; təsəvvür etmək
sich interessieren (für)maraqlanmaq
sich ärgern (über)əsəbiləşmək
sich fühlenözünü hiss etmək
sich verspätengeç qalmaq

Nümunələr — Akkusativ refleksiv

Ich freue mich auf das Wochenende. Həftəsonu üçün sevinirəm.
Du musst dich beeilen! Tələsməlisən!
Er erinnert sich nicht an mich. O məni xatırlamır.
Wir treffen uns morgen. Sabah görüşürük.

Tipik refleksiv fellər (Dativ)

Felin obyekti varsa, refleksiv əvəzlik Dativdə qalır:

AlmanAzərbaycan
sich vorstellen (etwas)təsəvvür etmək (nəyi)
sich merken (etwas)yadda saxlamaq (nəyi)
sich anschauen (etwas)baxmaq (nəyə)
sich überlegendüşünmək
sich die Hände waschenəllərini yumaq
sich die Zähne putzendişlərini fırçalamaq

Akkusativ vs Dativ — eyni fel, fərqli quruluş

Ich wasche mich. Yuyunuram. (obyekt yox → Akk)
Ich wasche mir die Hände. Əllərimi yuyuram. (obyekt var: die Hände → Dat)
Sie zieht sich an. Geyinir.
Sie zieht sich einen Mantel an. Palto geyinir. (obyekt: Mantel → sich Dativ olur)

Söz sırası — sich-in yeri

Cümlə tipisich yeriNümunə
Adi cümlə2-ci elementdən sonra (fel sonra mübtəda sonra sich)Ich freue mich.
İnversiya (mübtəda 1-ci yerdə deyil)Mübtədadan sonraHeute freue ich mich.
SualMübtədadan sonraFreust du dich?
Tabe cümləMübtədadan sonra, fel sonda...weil ich mich freue.

Perfekt-də refleksiv fellər

Demək olar ki hamısı haben ilə işlənir:

Ich habe mich sehr gefreut. Çox sevinmişdim.
Wir haben uns getroffen. Görüşmüşük.

Praktik test

  1. Ich freue ____ auf den Urlaub. → mich
  2. Du musst ____ beeilen! → dich
  3. Er erinnert ____ nicht. → sich
  4. Wir treffen ____ im Café. → uns
  5. Sie putzt ____ die Zähne. (obyekt var → Dat) → sich
  6. Ich wasche ____ die Hände. (Dat) → mir
Geri ← 16. Trennbare Verben