Yiyəlik əvəzlikləri (Possessivpronomen) kimə aid olduğunu göstərir: mənim, sənin, onun, bizim…
Almancada bu sözlər həm cinsə, həm də hala görə dəyişir — yəni 2 dəyişən parametri var. Diqqətli olmaq lazımdır.
Əsas yiyəlik əvəzlikləri (Stamm)
Şəxs
Yiyəlik
AZ
ich
mein
mənim
du
dein
sənin
er / es
sein
onun (kişi/neutral)
sie (qadın)
ihr
onun (qadın)
wir
unser
bizim
ihr
euer
sizin (qrup)
sie (onlar)
ihr
onların
Sie (rəsmi)
Ihr
Sizin (rəsmi, böyük I ilə)
Çox vacib:ihr üç fərqli mənaya gələ bilər:
ihr — şəxs əvəzliyi (siz, qrup)
ihr — onun (qadın) və ya onların
Ihr — Sizin (rəsmi, böyük I ilə)
Fərqi yalnız cümlə kontekstindən anlamaq olar.
Sonluqlar — ein/kein kimi dəyişir
mein, dein, sein, ihr, unser, euer — hamısı ein-Wörter-dir.
Yəni eynən ein və kein kimi sonluq alır.
Hal
Maskulin
Feminin
Neutral
Cəm
Nominativ
mein
meine
mein
meine
Akkusativ
meinen
meine
mein
meine
Dativ
meinem
meiner
meinem
meinen
Genitiv
meines
meiner
meines
meiner
Eyni qayda dein, sein, ihr, unser, euer üçün də keçərlidir.
Nümunələr — Nominativ
Mein Vater ist Lehrer.Mənim atam müəllimdir. (Vater maskulin → mein)
Meine Mutter kocht gut.Mənim anam yaxşı bişirir. (Mutter feminin → meine)
Mein Kind spielt.Uşağım oynayır. (Kind neutral → mein)
Meine Eltern wohnen in Baku.Valideynlərim Bakıda yaşayır. (cəm → meine)
Nümunələr — Akkusativ
Ich liebe meinen Bruder.Qardaşımı sevirəm. (Bruder maskulin Akk → meinen)
Sie sucht ihre Tasche.O çantasını axtarır. (Tasche feminin → ihre)
Wir besuchen unsere Großeltern.Nənə-babamızı ziyarət edirik.
Nümunələr — Dativ
Ich helfe meiner Schwester.Bacıma kömək edirəm. (Schwester feminin Dat → meiner)
Er spielt mit seinem Hund.O iti ilə oynayır. (Hund maskulin Dat → seinem)
Sie spricht mit ihren Freunden.Dostları ilə danışır. (cəm Dat → ihren)
euer-in xüsusi qaydası
euer sonluq alanda son e düşür:
euer Vater (Nom) → eure Mutter (Nom fem, e düşdü)
euren Bruder (Akk mask)
eurem Bruder (Dat mask)
Wo ist eure Wohnung?Mənzilin haradadır? (siz, qrup üçün)
unser üçün də eyni — bəzən "e" düşür
Danışıq dilində unser-in e-si tez-tez düşür:
rəsmi: unserem Vater
danışıq: unsrem Vater (sürətli tələffüzdə)
Yiyəlik əvəzliyini necə seçmək — 2 addım
Sahib kimdir? → Stamm seç (mein, dein, sein, ihr...)
Sahib olan ismin cinsi və halı nədir? → Sonluq əlavə et
"Mənim atamla" (ata kişidir, "ilə" Dativ tələb edir):mein (mənim) + maskulin Dativ sonluğu (-em) → mit meinem Vater
Praktik test
____ Mutter ist krank. (mənim, feminin Nom) → Meine
Ich gebe ____ Vater ein Buch. (mənim, maskulin Dat) → meinem
Er liebt ____ Frau. (onun, feminin Akk) → seine
Wo sind ____ Schlüssel? (sənin, cəm Nom) → deine
Wir helfen ____ Freunden. (bizim, cəm Dat) → unseren
Ist das ____ Auto? (Sizin, neutral Nom, rəsmi) → Ihr
Pattern hatırlat: Sonluqları əzbərləmək çətindirsə, fikirlət: "mein-" eynən "ein-" kimi dəyişir. ein-i bilirsənsə, mein-i də bilirsən.