8 asan

Präsens

İndiki zaman

Präsens — alman dilində indiki zamandır. Hadisə hal-hazırda baş verir və ya bu yaxınlarda baş verəcək.

Almanca Präsens azərbaycancada həm “edirəm” (right now), həm də “edəcəyəm” (yaxın gələcək) mənalarını verə bilir.
Ich gehe morgen ins Kino. → Sabah kinoya gedirəm/gedəcəyəm.

Müntəzəm (regulär) fellərin təsriflənməsi

Felin əsas hissəsi (Stamm) və sonluq olaraq iki hissəyə ayrılır. Məsələn lernen = lern + en.

ŞəxsSonluqlernen (öyrənmək)spielen (oynamaq)
ich-elernespiele
du-stlernstspielst
er / sie / es-tlerntspielt
wir-enlernenspielen
ihr-tlerntspielt
sie / Sie-enlernenspielen
Tricki: du üçün -st, er/sie/es üçün -t. wirsie/Sie üçün -en (infinitiv kimi).

Xüsusi yazılış qaydaları

1. Əsas -d, -t, -n ilə bitirsə → əlavə e

Tələffüzü asanlaşdırmaq üçün du, er, ihr formalarına -e- əlavə olunur.

Şəxsarbeiten (işləmək)finden (tapmaq)
icharbeitefinde
duarbeitestfindest
er/sie/esarbeitetfindet
ihrarbeitetfindet

2. Əsas -s, -ß, -z, -x ilə bitirsə → du formasında yalnız -t

Şəxsheißen (adlanmaq)tanzen (rəqs etmək)
ichheißetanze
duheißt (yox: heißst)tanzt
er/sie/esheißttanzt

Düzensiz (qaydadan kənar) fellər

Bəzi fellərdə duer/sie/es formalarında sait dəyişir. Digər formalar qaydadadır.

a → ä

Şəxsfahren (sürmək)schlafen (yatmaq)tragen (gəzdirmək)
ichfahreschlafetrage
dufährstschläfstträgst
er/sie/esfährtschläftträgt
wir / sie / Siefahrenschlafentragen

e → i / ie

Şəxsessen (yemək)sehen (görmək)lesen (oxumaq)
ichessesehelese
duisstsiehstliest
er/sie/esisstsiehtliest
wir / sie / Sieessensehenlesen

Çox vacib qeyri-müntəzəm fellər

sein (olmaq)

ich binwir sind
du bistihr seid
er/sie/es istsie/Sie sind

haben (sahib olmaq)

ich habewir haben
du hastihr habt
er/sie/es hatsie/Sie haben

werden (olmaq, çevrilmək)

ich werdewir werden
du wirstihr werdet
er/sie/es wirdsie/Sie werden

wissen (bilmək)

ich weißwir wissen
du weißtihr wisst
er/sie/es weißsie/Sie wissen

Cümlə qurarkən

Ich lerne Deutsch. Mən alman dili öyrənirəm.
Er fährt nach Berlin. O Berlinə gedir.
Wir haben Hunger. Acmışıq. (söz-söz: aclığımız var)
Was machst du heute? Bu gün nə edirsən?
İngiliscədən fərq: Alman dilində “I am learning”“I learn” üçün eyni forma var — Ich lerne. am + -ing quruluşu yoxdur.
Geri ← 7. Possessivpronomen