28 çətin

Finalsätze

Məqsəd cümlələri

Finalsätze — məqsəd bildirən tabe cümlələr. "Niyə? Nə üçün?" suallarına cavab verir. İki əsas quruluş var: damit və um ... zu.

Qızıl qayda:

damit — məqsəd (fərqli mübtəda)

Tabe cümlə kimi qurulur, fel sona gedir.

Ich lerne Deutsch, damit ich in Deutschland arbeiten kann. Alman dili öyrənirəm ki, Almaniyada işləyə bilim.

Bu cümlədə hər iki mübtəda "ich" — eynidir, deməli um zu daha qısa olardı. Amma damit də olur.

Der Vater arbeitet hart, damit die Kinder studieren können. Ata çox işləyir ki, uşaqlar oxuya bilsinlər.

Ich gebe dir Geld, damit du ein Geschenk kaufst. Sənə pul verirəm ki, hədiyyə alasan.

İnfinitiv konstruksiyasıdır — mübtəda təkrar olunmur. Fel infinitivdə qalır.

Ich lerne Deutsch, um in Deutschland zu arbeiten. Alman dili öyrənirəm Almaniyada işləmək üçün.

Sie geht ins Fitnessstudio, um fit zu bleiben. O fit qalmaq üçün fitnesə gedir.

Wir fahren nach Berlin, um Freunde zu besuchen. Dostları ziyarət etmək üçün Berlinə gedirik.

um ... zu (eyni mübtəda)	damit (fərqli də olur)
Ich gehe ins Café, um Anna zu treffen.	Ich gehe ins Café, damit ich Anna treffe.

Eyni mübtədada um zu daha təbii səslənir — almanlar adətən bunu seçir.

Modal fel um zu-da işləmir — modallı cümlə üçün damit işlət:

Ich brauche eine Brille, damit ich besser sehen kann. Eynəyə ehtiyacım var ki, daha yaxşı görə bilim.

Yox: ~Ich brauche eine Brille, um besser sehen zu können. — bu yanlış səslənir, modal um zu ilə işlədilmir əksər hallarda.

Um Deutsch zu lernen, gehe ich in einen Kurs. Alman dili öyrənmək üçün kursa gedirəm.

Damit die Kinder lernen, arbeiten die Eltern viel. Uşaqlar oxusunlar deyə, valideynlər çox işləyir.

Ayrılan fellərdə zu prefiksin içinə qoyulur:

Ich versuche, früh aufzustehen. Erkən qalxmağa çalışıram. (auf + zu + stehen)

Wir gehen einkaufen, um Brot einzukaufen. Çörək almaq üçün alış-verişə gedirik.