Alman dilində hər isimin cinsi var — maskulin, feminin və ya neutral.
Bu, məntiqə həmişə uyğun gəlmir (məsələn das Mädchen — qız, amma neutral!).
Buna görə hər yeni sözü artiklı ilə birlikdə əzbərləmək lazımdır.
Qızıl qayda: isim öyrənəndə təkcə “Tisch = stol” demə.
Həmişə “der Tisch = stol” de.
Müəyyən artikllər (bestimmter Artikel)
Konkret, məlum bir şey haqqında danışanda istifadə olunur (azərbaycancada qarşılığı yoxdur, sadəcə artiklı işlədirik).
Cins
Artikl
Nümunə
Tərcümə
Maskulin
der
der Mann
kişi
Feminin
die
die Frau
qadın
Neutral
das
das Kind
uşaq
Cəm (Plural)
die
die Kinder
uşaqlar
Diqqət: cəm üçün də die istifadə olunur — eynən feminin kimi görünür, amma cəmdir. Fərqi felin formasından bilmək olar (die Frau ist vs die Frauen sind).
Qeyri-müəyyən artikllər (unbestimmter Artikel)
Nə vaxt isə naməlum, ilk dəfə xatırlanan şey üçün — azərbaycancada “bir”.
Cins
Artikl
Nümunə
Tərcümə
Maskulin
ein
ein Mann
bir kişi
Feminin
eine
eine Frau
bir qadın
Neutral
ein
ein Kind
bir uşaq
Cəm
— (yoxdur)
Kinder
uşaqlar
Nümunələrlə fərqi
Ich sehe einen Hund.Mən bir it görürəm. (hansı it olduğu məlum deyil)
Der Hund ist groß.İt böyükdür. (konkret həmin it haqqında)
Cinsi tapmağa kömək edən qaydalar
Qaydaların hər biri 100% deyil, amma çox kömək edir:
Maskulin (der) olmağa meyilli:
Həftənin günləri, aylar, fəsillər: der Montag, der Januar, der Sommer
Hava və yağıntılar: der Regen, der Schnee, der Wind
Spirtli içkilər: der Wein, der Wodka (amma das Bier!)
-er, -or, -ist, -ling, -ig sonluqlu peşə/şəxs adları: der Lehrer, der Doktor, der Tourist
Feminin (die) olmağa meyilli:
-ung, -heit, -keit, -schaft, -ion, -tät sonluqları: die Zeitung, die Freiheit, die Universität
-e ilə bitən isimlərin çoxu: die Blume, die Lampe, die Tasche
Rəqəmlər: die Eins, die Zwei
Neutral (das) olmağa meyilli:
-chen, -lein kiçiltmə sonluqları: das Mädchen, das Brötchen
Fellərin isim halı: das Essen (yemək), das Lernen (öyrənmə)
Çox metallar: das Gold, das Silber
İngiliscədən gələn sözlər çox vaxt: das Hotel, das Internet
İnkar artiklı: kein
kein = heç bir / yoxdur. ein-in inkarıdır, eyni şəkildə dəyişir.