Sifət (Adjektiv) ismdən əvvəl gələndə sonluq alır.
Bu, alman qrammatikasının ən çətin hissəsidir, amma sistemi başa düşdükdən sonra rahatdır.
Sifət sonluq almır əgər: sifət sein, werden, bleiben fellərindən sonra gəlirsə (predikat). Das Auto ist neu. (sonluq yox) Das ist ein neues Auto. (sonluq -es)
3 əsas qrup
Sifət sonluqları artiklın növündən asılıdır. 3 qrup var:
Müəyyən artikldən sonra (der, die, das) → “weak” sonluqlar
Qeyri-müəyyən artikldən sonra (ein, kein, mein…) → “mixed” sonluqlar
Artikl yoxdursa → “strong” sonluqlar (özü artikl rolunu oynayır)
Qrup 1: Müəyyən artikldən sonra (der/die/das)
Yalnız 2 sonluq var: -e və -en. Çox asandır!
Maskulin
Feminin
Neutral
Cəm
Nominativ
der gute Mann
die gute Frau
das gute Kind
die guten Leute
Akkusativ
den guten Mann
die gute Frau
das gute Kind
die guten Leute
Dativ
dem guten Mann
der guten Frau
dem guten Kind
den guten Leuten
Genitiv
des guten Mannes
der guten Frau
des guten Kindes
der guten Leute
Qızıl qayda: Nominativ tək (der gute, die gute, das gute) və Akkusativ feminin/neutral → -e.
Qalan hər yerdə → -en.
Qrup 2: Qeyri-müəyyən artikldən sonra (ein/kein/mein…)
Burada sifət artiklın “işini görür” — yəni cinsi və halı sifət göstərir (çünki ein bəzən informasiya vermir).
Maskulin
Feminin
Neutral
Cəm (kein-)
Nominativ
ein guter Mann
eine gute Frau
ein gutes Kind
keine guten Leute
Akkusativ
einen guten Mann
eine gute Frau
ein gutes Kind
keine guten Leute
Dativ
einem guten Mann
einer guten Frau
einem guten Kind
keinen guten Leuten
Genitiv
eines guten Mannes
einer guten Frau
eines guten Kindes
keiner guten Leute
3 “xüsusi” yer: Nominativdə maskulin (-er), feminin (-e), neutral (-es).
Yəni artikl forma vermədiyi yerdə sifət forma verir.
Qalan hər yerdə isə (Akk/Dat/Gen, cəm) → -en.
Qrup 3: Artikl yoxdursa (sıfır artikl)
Burada sifət tamamilə artikl funksiyasını alır — sonluqları der/die/das-a oxşayır.
Maskulin
Feminin
Neutral
Cəm
Nominativ
guter Wein
gute Milch
gutes Brot
gute Leute
Akkusativ
guten Wein
gute Milch
gutes Brot
gute Leute
Dativ
gutem Wein
guter Milch
gutem Brot
guten Leuten
Genitiv
guten Wein(e)s
guter Milch
guten Brot(e)s
guter Leute
Praktik nümunələr
Ich habe einen neuen Computer.Yeni kompüterim var. (ein + Akk maskulin → -en)
Die schöne Frau lacht.Gözəl qadın gülür. (die + Nom feminin → -e)
Ich trinke gern kalten Kaffee.Soyuq qəhvə içməyi sevirəm. (artikl yox + Akk maskulin → -en)
Wir wohnen in einem kleinen Haus.Kiçik bir evdə yaşayırıq. (einem + Dat neutral → -en)
Das ist meine beste Freundin.Bu mənim ən yaxşı dostumdur. (meine + Nom feminin → -e)
Strategiya: necə öyrənmək?
Əvvəlcə Qrup 1-i mənimsə (der/die/das + sifət). Yalnız iki sonluq var: -e və -en.
Sonra Qrup 2-yə keç. Yadda saxla: 3 fərqli sonluq yalnız Nominativdə (və neutral Akk-da). Qalan → -en.
Qrup 3-ü ən sonra öyrən. Bu, der/die/das sonluqlarının “şəkillərini” təkrarlayır.
Hər gün 5 cümlə yaz — mexaniki yaddaş yaradır.
Çox vacib qayda: Əgər sifət ismsiz işlənir (məs. “Das Auto ist neu.”), heç bir sonluq almır.
Yalnız isimdən əvvəl olanda sonluq lazımdır.
Sual: hansı sonluq?
Hər dəfə üç sual ver:
Artikl varmı? Hansıdır? (der/ein/yox)
İsmin cinsi nədir? (m/f/n/cəm)
Hansı haldır? (Nom/Akk/Dat/Gen)
Bu üç cavabla cədvələ bax — sonluğu tap. Vaxt keçdikcə avtomatik olacaq.